مطالعه همدیدی و دینامیکی بیشترین بارش روی منطقه خراسان

نویسندگان

حسین اردکانی

محمدتقی زمانیان

مهری هاشمی دوین

چکیده

در این بررسی الگوهای همدیدی که بیشترین بارش را روی منطقه خراسان طی دورة زمانی سال های 1985 تا 2000 داشته اند، بررسی و به سه نوع تقسیم شده اند. نوع الف: شامل سامانه های واچرخندی با حرکت نسبتاً سریع و هسته سرد هستند که از کشورهای اسکاندیناوی و اروپای مرکزی، در طی فصول سرد سال، در جهت شرق یا جنوب شرق حرکت می کنند. این سامانه ها ابتدا دریای خزر و سپس منطقه خراسان را تحت تأثیر قرار می دهند، که بارش آنها نسبتاً کم ولی با سرمای زیادی همراه هستند و حداکثر حدود 24 الی 36 ساعت بعد، از روی منطقه خارج می شود. نوع ب: شامل چرخندهای جبهه ای کژفشار با منشأ شرق مدیترانه ای که پس از عبور از مرکز ایران، منطقه خراسان را تحت تأثیر قرار می دهند. در صورتی که این سامانه ها با یک کم فشار دیگری که منشأ آن از دریای سرخ بوده و به شکل یک ناوه گرمایی وارون (inverted thermal trough ، این ناوه گرمایی وارون از نظر شکل کاملاً شبیه ناوه های وارون inverted trough در مناطق حاره است که روی موج های شرقی در شرق اقیانوس ها در مناطق حاره شکل می گیرد. ولی از نظر منشأ، این ناوه به دلیل بالا رفتن بیشتر دمای سطح زمین شمال شرق قاره افریقا و تا حدودی شبه جزیره عربستان شکل گرفته و به صورت یک ناوه گرمایی است که دارای قدرت کژفشاری ضعیف است. چنان چه این موج با سامانه های جوی همراهی کننده با ناوه تراز بالا، که تا عرض های پایین کشیده شده همراهی کند، آن گاه قدرت کژفشاری آن به دلیل فرارفت نیروهای واداشتی تقویت گشته و به شکل یک موج بسته درآمده و به سمت شرق یا شمال شرق به حرکت در می آید) است، همراه باشند، به علت اثرات نیروی واداشتی تقویت شده و باعث ریزش بارش های بیشتری نسبت به نوع الف ولی با سرمای نه چندان زیادی می شوند. نوع ج: شامل واچرخندهای سرد در عرض های جغرافیایی بالا (مانند نوع الف) هستند که در حال حرکت با مراکز چرخند (یا ناوه) عبوری از روی دریای مدیترانه و یا دریای سرخ (مانند نوع ب) روی کشور با هم برخورد کرده و باعث گرادیان شدید فشاری و دمایی در نوار شمالی کشور می شوند و نهایتاً موجب شکل گیری منطقه جبهه ای روی استان خراسان می شوند. با عبور این الگو بارش های سنگین برف و باران را در منطقه خراسان داریم. در هر یک از حالات فوق برای گروهی که بارش قابل توجه ای نسبت به دو نوع دیگر داشت، کمیت های تاوایی نسبی، مطلق، و فرارفت آنها در تراز 500 هکتو پاسکالی محاسبه و بررسی شده است. بیشترین بارش در مدت 24 ساعت به مقدار 40 میلی متر در مشهد (از نوع ج) در تاریخ 21 بهمن ماه 1376 گزارش شده است که تاوایی نسبی و فرارفت آن در مقایسه با دو نوع دیگر بیشترین مقدار خود را در این نوع به بزرگی و داشته است.

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دانلود متن کامل این مقاله و بیش از 32 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

واکاوی همدیدی دینامیکی بارش ابر سنگین 4 آذر 1393 مطالعه موردی (کهگیلویه و بویراحمد)

بارش علاوه بر مزیت های که دارد می تواند به عنوانیک بلایطبیعیخسارت‌هایسنگینمالیوجانیبرایانسان‌هادربرداشتهباشد. هدفازاینمطالعهبررسیوشناساییعواملهمدیدی،دینامیکیمؤثردربارشسنگین4 آذرماه 1393دراستانکهگیلویهوبویراحمداست. ابتداداده‌هایبارشروزانه 6 ایستگاههمدیدیازسازمانهواشناسیکهگیلویه و بویراحمداخذگردید. سپسداده‌هایسطوحفوقانیجوازسایتNCAR/NCEPاستخراجشد.نقشه‌هایرودباد، نقشه‌هایفشارسطحدریا،ارتفاعژئوپتانسی...

متن کامل

ارزیابی همدیدی بارش سنگین 9 فروردین 1386 استان خراسان رضوی

به منظور تبیین اندرکنش بنیادین هواسپهر و محیط سطحی و کشف الگوهای گردشی موجد بارش سنگین استان خراسان رضوی بارش 29/03/2007 میلادی به عنوان یک روز شاخص انتخاب گردید. مبتنی بر برونداد پایگاه یاخته ایی داده بارش آفرودیت کانون اصلی ریزش های این روز شرق درگز با 43/66 میلی متر برآورد گردید. به منظور تعیین الگوهای همدید تابع های جبهه زایی، شار رطوبت، چرخندگی، نقشه های فشار سطح زمین و سطوح 500، 700 و 850...

متن کامل

تحلیل الگوی دینامیکی و همدیدی بارش‌های سنگین در جنوب‎غرب خزر و غرب ایران (مطالعه موردی: بارش مورخه 14/8/1383)

برای شناخت بهتر از بارش‌های سنگین یک منطقه، لازم است تا مطالعات کافی از شرایط دینامیکی و همدیدی رخداد بارش در آن منطقه صورت بگیرد. بدین منظور، پژوهش حاضر، به تحلیل دینامیکی و همدیدی بارش سنگین در تاریخ 14/8/1383 که در غرب ایران و جنوب‎غرب دریای خزر رخ داده می‌پردازد. برای انجام این پژوهش، پارامترهای دما، ارتفاع ژئوپتانسیل، رطوبت، باد و فشار سطح دریا در سال 2004 برای تمام سطوح استاندارد تهیه شد؛...

متن کامل

واکاوی شرایط دینامیکی، ترمودینامیکی و همدیدی رخداد بارش‌های سیل‌آسای ناحیۀ بسیار کم بارش جنوب شرقی ایران

      ایران کشوری با اقلیم خشک و نیمه‌خشک است به گونه‌ای که متوسّط بارش سالانه آن حدود یک‌سوّم متوسّط بارش سالانه جهان است. قسمت­هایی از پهنۀ بارشی ایران نیز جزء پهنۀ بسیار کم­بارش جنوب شرق محسوب می‌شود که ویژگی عمده این مناطق، ریزش‌های جوی با شدت‌های بالاست. در این پژوهش، داده­های مربوط به مقدار بارش روزانه 54 ایستگاه اقلیمی از ناحیه بسیار کم­بارش جنوب شرق ایران که دارای آمار بالای 10 سال بودند، ...

متن کامل

منابع من

با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی آسان تر کنید


عنوان ژورنال:
فیزیک زمین و فضا

ناشر: موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران

ISSN 8647-1025

دوره 34

شماره 3 2008

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2023